Korte verhalen; fictie - Törf, kort verhaal in het Zuud Dreins

Hits: 11819

Artikelindex

 

Kort verhaal in het Zuud-Dreins, onderdeel van het Nedersaksisch


Törf


Het was nog pikkedonker ewest. Maor ’t onwèer kwaamp gloepens snel dichterbij. De flitsen maakten het zölfs èempies helder as de dag, zelfs binn’n in de slaopkamer. Dan kun hij de tekst op de zundagsschoelprent lezen: ‘Waar liefde woont gebiedt de Heer zijn zegen’. De deure gunk zachies lös, zien moe schudde hehemm zachies an de scholder.
‘Bi’j al wakker? Ie mut er maor uutkomen.’
‘Is’t al tied dan?’ vrög hij. Hij mus er vandage vrog uut, hiel vrog. ’t Was een belangrieke dag. Veur hem maor ok veur ’t hele gezin. Vandage gung’n ze törf halen. Törf, genog veur de hele winter.
‘Nee’, flusterde zien moe, alsof ze hum nog niet écht wakker wol maken. ‘Nee, maor ’t onwèer. ’t Komp snel op. Ie mut der uut. Kom, trek maor èem een trui en een broek an, aover de pyjama.’ Nog half slaopend wankelde hij naor de stoel woor zien kleren op lagen. Hij kun allent wat zien bij de bliksemflitsen. Het knoppie van elektrisch locht deed ’t niet. Hij wus dat zien va bij onwèer mitiene de stoppe uut de elektrische mèter in de hoek van de kamer dreide. Rap scheut hij in zien broek, eerst per ongelok mit twij bienen in iene piepe, en dan de trui over ’t pyjamajassie. Zo kwaamp hij in de kamer. Hij mompelde een goeie morgn tegen zien breur en zusse. Zij zaten bij de taovel bij een flakkerende pietereulielaampe. Dat ding stunk heel vies. De laampe stund op een olde kraante op het taofelzeiltie en gaf een gelig, wat spookachtig locht.


Va stund bij ’t raam en gluurde langs het gordien naor buuten, de duusternis in.
‘Koomt toch bij dat raam vandaone. ’t Is gevaorlik, dat weet-ie toch.’ Moe klunk meer bange dan kwaod. Va zei niks terogge. Hij löt het gordien terogge vallen en zakte in zien stoel. Gien iene zei wat. Het leek hem of zij alle vieve dachten dat ze deur te spreken de woedende elementen zull’n uutdagen. De bliksemflitsen kwaam’ noe hiel snel achter mekaore en nao de miesten kwaamp een knetterende donderslag. Soms vlak nao de flits. Dan krump hij in mekaar want hij wus dat dat gevaorlijk was. Dat had hij eleerd. Dan was de beuie vlak bij. Deur te tellen en deur drei te delen kun-ie uutrèken’n hoeveule kilomèters de beuie weg was. Maor tussen de flits en de slag was hij nog niet bij vieve. Een paar donderslagen vlak op mekaar deden de roeten in de sponning rinkelen.
‘Nou, dat zal een wonder wezen as dat niet argens ineslaone is.’ Moe keek naor va, mor zei niks. ’t Beste was in stilte dit geweld deurstaon. Va pakte zien leesboek en probeerde wat te lezen bij het zwakke locht. Hij zölf zat te knikkebollen an de taovel. Nao een helepoze werd het geweld minder. Zo snel as hij was op ekoom’ zo snel verdween de beuie. Moe pakte het kissie mit de verzekeringspapiern en zette het terogge in de la van ‘t kabinet. Zien breur gunk buutn kieken. Hij wol mit want nao zoen beuie reuk het altied zo bizunder, zo fris. Maor zien moe stuurde hem mit de oogn naor bedde.
‘Morgenvrog mu’j der heel vrog uut. Ie kunt nog net een uurtie slaopen. Kom, ik stop oe èem in.’ In zien nog warme bedde heurde hij de beuie vlot wegtrekken. Nao een paar slagen, steeds verder weg, slöp hij.


Veur zien gevuul wurd’hij èem later alweer wakker emaakt.
‘’t Is hallef vieve’, flusterde zien moe. ‘Weet ie zeker da’j mit wilt?’ Hij was mitiene wakker.
‘Ja natuurlijk wil ik mit.’ Zo’n kans kreeg-ie niet mitiene weer. Dit gebeurde mar ien keer per jaor. Aandere jaoren had hij het zien gebeuren maor noe mug-ie mit. Veur de eerste keer, naor Schoonebeek, waor de törf nog egraven worde. Daor haalde va een vrachtwagen vol törf vandaon, genog veur ‘hiele jaor. Dat was goekoper dan a’j het kochten bij de kaolenboer, dat begreep hij wel. Mor dat was een heel gedoe. Der gunk een lange dag mit hen, veur de leste törf op zien plekke lag. Veurige jaoren hölp hij mit zien kleine krulewagentie de törven naor de schure te breng’n maor disse keer had hij lang genog ezeurd: hij mug mit op de vrachtwagen, samen mit zien va en oldere breur.
Het elektrisch locht deed het weer. Hij scheut zien kleren an. Moe was in ’t achterhuus wat an’t redderen. Zien breur zat al bij de taovel een plakkie brood mit smolt te èten. Gatsie, smolt op de vrogge morgen, dacht hij.
‘Wil ie echt nie? Ie mut toch wat èten veur zoen lange dag?’ dröng zien moe an. Maor hij kun ’s morgens zo vrog gien hap de de kèel kriegen. Ok wel van de opwiending noe, natuurlijk.
‘Nou, neem dan in ieder geval dit pakkie brood mit. En wel opèten heur!’ Hij was niet zoen grote èter. De schoeldokter vund hem ok wat te licht, maor dat zul wel bèter worden, hadden ze ezegd. Zien breur stund op: ‘Wij mut gaon aanders stiet va dalik te wachten aan de Coevorderstraote.‘ Hij begreep dat dat niet mug gebeuren, va höld van opschieten, zeker op zoen dag as vandage, as der zoveule mus gebeuren. Hij heurde dat moe achter heur de deure weer op de grundel deed.


Buutn was ’t tintelfris nao de zwaore onwèersbeuie van gisteraomd. Of vannacht, wat was’t. De zunne kwaamp net in vlammend rood mit een puntie baom de horizon uut, bij ’t woonwagenkamp in de verte. De veugels fluitten zoals ze de rest van de dag niet meer zull’n doen. Het rök intens naor alles wat er greuide en bleuide in disse warme zomer. Het grös was nog nat van de règen en de dauw. De zunne parelde in de druppels an de kamperfoelie bij de schure. Het verdaampende water bracht allerlei geuren die a’j aanders niet röken. Hij naamp alles in zich op, zag alles. Hij was aanders nooit zo vrog op dus alles was bizunder. Maor hij mus niet treuzel’n. Hij stapte snel achter zien breur an, probeerde zien grote stappen bij te holl’n. Zo nou en dan mus hij èem op een hollegie um weer bij te komen.


‘Loop toch nie zo hard,’ mopperde hij. Zien breur keek umme. ‘Va stiet zo te wachten an de straotweg, dan mudde wij der ok wezen.’ Va was vanmorgen nog veul eerder opestaone en al naor de fabriek efietst, um daor de vrachtauto op te halen. Die was wel gewend an vrog opstaon.
Eerst langs de vaort, het Krakeel, dan bij ’t vonder aover de wieke rechtsaf, langs de wieke aover het smalle hobbelige pad. Hier löp hij elke dag, naor schoele. Het pad was maor smal en worde niet vake gebruukt, eigenlijk allent deur een paar families en dan nog niet elke dag.


Maor noe was’t verkaansie. En ’t was zaoterdag, zien va en breur hoefden niet te warken, dus was der tied veur disse törfexpeditie. Het pad langs de wieke was glibberig mit veule plassen. ’t Had ok zo hard erègend vannacht. Hij probeerde derlangs te loop’m of overhen te springen. Maor dat was lastig, want deur de règen was het hoge grös langs het pad en de botterblomm en zuring zo zwaor dat het gung overhangen dus het pad was nog smaller as aanders. Pats, daor ha’j ’t al. Zien klompe had water eschupt in een plasse die dieper was dan hij edacht hadde. Noe zat-ie mit een natte modderige sokke. Hij had gien tied um derbij stille te staon. Hij keerde allent de klompe èem umme, um ’t water deruut te laoten lopen. Hij mus spurten um zien breur weer in te haal’n. Die was gewoon deur elöpen.


Bij de boer an ’t ende van de wieke was het pad altied een vieze prut. De dunne mest uut de mestbulte vlak naost het pad lekte aover het pad de wieke in, dus noe waren de plassen broen van de mest. ’t Was iene grote stinkende modderprut. Gelokkig had de boer een lange plaanke neerelegd zodat a’j der nog een beetie fersoenlijk langs kunden. Mit zien arms zweide hij um zien èemwicht te bewaren op de plaanke. Het lokte. Gelokkig, want iene natte sokke was genog. A’j hier toch kwamen te vallen! De olderwetse mestvaolte mit veule stro derin reuk niet iens echt smèrig, vund hij. Een beetie zuutig, ok kruudig. Dat was zien moe niet mit hem iens. Zien breur stund al an de straotweg, keek umme waor hij bleef. Gelokkig, de vrachtauto mit va derin stund er nog niet. Saam keken ze de weg of. Langs de twij reien dikke iekenbomen. Der was nog gien verkeer, zo vrog.
‘’t Is zo vief uure, hij zal zo wel koom’,’ mompelde zien breur. Hij mompelde instemmend, keek um zich hen. Hier kwaamp hij elke dag langs, lopend naor de schoele an ’t Noord. Maor zo vrog in de morgen leek alles aanders. Boam de sloten in de weilanden hung een lege mist. In sluiers. De koe’n kwaam der mit heur grote koppen net baomuut. De poten zaag-ie niet. Raar gezichte was dat. De zunne kwaamp noe raozend snel hogerop en de nevel verdwien haoste terwijl a’j dernaor keekn. De koe’n kregen weer poten. Iene luxe auto kwaamp der langs. De bestuurder stök de haand op.


Dan klönk er geronk. Vanuut de richting van t Hoogeveine naoderde een vrachtwagen mit ‘n felrooie cabine. ‘Bakker Beton’ stund er mit grote letters baom de veurroete en op de deure. Veur de cabine zat een grote neuze, daor zat de moter. Dat wus hij want hij vund auto’s machtig interessant. Dat zien va die grote ronkende machine kön besturen! En vandaage mug hij zien hoe dat gunk, in de cabine. Dat was spannend! Hij had er al weken naor uut ekeken. Hij keek eem naor het embleem veurop de moterkappe: een toren in de vorm van een H en een I er middenin. “International” stund er op de ziekaante van de moterkappe. De grote auto kwaamp ronkend en trillend tut stilstaand vlak waor zij stunden. In de cabine zag hij noe zien va. Zien breur stapte op de treeplaanke en trök de rechterdeure lös. ‘Gao-die maor in ’t midden.’ Hij klumde in de cabine, dat was nog een hele toer want ’t was hoge. Hij scheuf naost va. ‘Moi,’ zei die. ‘Moi.’ Zien breur kwaamp naost hem en zei ok ‘Moi’. Mitiene begunde de auto alweer te rieden. Va had haost. Het wur een lange en drokke dag. Al het wark dat mus gebeuren mus in iene dag of. Het belaofde warm te worden. Hiel warm misschien wel. Dat was bèter dan regen, maor as’t zo hiete worde, dan was het wark in de törf best zwaor. Het onwèer van vannacht had de locht wel wat of ekoeld, maor ie vuulden dat het alweer warmer worde. En noe was ’t nog maor vief ure.
Hij zat wel wat krap, zo tussen va en breur maor dat was niet arg want er was zoveule te zien. Natuurlijk eerst alle mèterties en knoppen en hendels. Va höld het stuurwiel stevig vaste. Later wol hij dat ok: zoen groet auto besturen. Het eerste stok herkende hij buten nog wel ien en aander. De buchte in de weg bij het eerste dorp. Daor was de winkel woor hij pas zien bamboe vishangel ekocht had. Mit zoen mooie kleurige dobber. Maor nao de tweide buchte kwamen ze al op veur hem onbekend terrein. Hier kwaamp hij nooit. Langs de weg nog steeds de rijen hoge iekenboom’m en derachter eerappellaand of rogge en zo. Eerappels hadden zij zölf thuus ok wel op ’t laand. Graan niet. Ze hadden wel een groot stok laand, maor ze waren gien boer. De weg was veureerst kaorsrecht en va leut de auto flink vaort maken. De moter mök flink lawaai.


Ze kwamen langs een paar dorpen waor het lè’em nog niet was ontwaakt. Langzamerhaand kwamen ze aander verkeer tegen. Boern die mit de trekker op weg waren naor hun vee of bouwlaand. Een trekker mit een platte wagen vol glimm’nde melkbussen derachter. Een grote autobusse van de DABO, daorveur mus va wat an de kaante van de weg. Het leek haoste niet te passen naost mekaar maor het gung toch goed. De chauffeur stak de haand op en va ok. Gerustgesteld keek hij weer veur zich de weg op.


Nao nog een poze rieden begunde het laandschap te veraandren. In het veld en soms langs de weg stunden hoge bulten törf, hoge donkere bulten in het laand. Het wörden der steeds meer. De laanden waren hier ok niet meer greun maor donkerbroen of zwart. Va minderde vaort. Hij wus niet percies waor hij mus wezen; langzaam reden ze verder. Hier en daor was een oprit naor een verveningsbedrief, törfgravers dus. Ze leken veur hem allemaole op mekaar. Dan stund er een grote transportbaand schief aoverende mit machines derbij. Opiens wus va kennelijk dat wij der waren: wij dreiden een oprit op en dan stund de vrachtauto stille tussen de bulten törf. Wat een boel törf lag hier! Op de grond lag dezelfde törfmolm as thuus op de vloere as de veurraod törf opraakte. Dan bleef er ok zoen laoge zachte molm aover. Va sprung uut de cabine en löp naor een paar kerels die bij de transportbaand stunden. Èem later manoevreerde hij de auto onder de transportbaand. ‘Mag ik er ok uut?’ Dat mug en hij sprung op de zachte törfmolmlaoge. Daor zag hij hoe het verder gung. Het geluud van de auto worde overstemd deur het geratel en gerammel van de baand. Twij man gooide törf van de grote bulte op de baand en va en zien breur probeerden in de laadbak van de vrachtauto het tempo bij te holden, want de törf mus eigenlijk een beetie mooi opestapeld worden. Dan ha’j meer ruumte. In het oranje locht van de warmer wordende zunne zag hij het stof van de vallende törf naor baoven wolken. Soms zag hij de kerels niet iens meer, zoveule stof wolkte der op. Het was hard warken veur iederiene maor hij kun niks doen um te hölpen. Daor was-ie nog te klein veur.


Nao een poze was de laadbak vol, mit een kop derop. Va handelde nog wat of mit de kerels, hij mus zeker betalen veur de lading. Veurdat ze wegreden namen va en breur alvaste een plakke brood en een paar slokken kolde thee ut het blauw geëmailleerde kruukie. Hij zölf had nog gien zin an èten. Dan startte va de moter en gung het terogge op huus an. Ze reden zachter dan hèn. Onderweg stopten ze nog een keer um wat te drinken. Hij mug ok wat kolde zuute thee uut het emaillen kruukie van va. ‘Da’s goed tegen het stof,’ knipoogde va. Het stof zat op zien veurheufd in het opgedreude zwiet. Er worde nog èem gecontroleerd of de törf nog goed lag en verder gung het weer.


Het was een hele poze later op de morgen dat ze weer op –veur hem- bekend terrein kwamen. Hij zag het woonwagenkaamp en dan linksof, daor was de stienen brogge over het Krakeel en de Ienendartigste wieke. Daor stopten ze. Van hier of löp er een zaandpad van een mèter bried langs de vaort naor hun huus en het was veul te ver um dat mit de krulewagen te doen. Dus had va ezorgd dat er onder de brogge een bok klaor lag. Zoen bok die de melkvaarder ok gebruukte. Een bok dat was een zwarte iezeren boot die mit een lange stok, de boom, vurt beweegd worde. Ie muzzen de stok in ’t water douwen tut an de vaste grond en dan duwde-ie de bok veuruut. Dat was een hiele kuunst. Ie begunden te douwen a’j veurop de bok stunden en dan löp ie al duwend naor het achterende. Maor as de bok vol eladen was, dan wol dat natuurlijk niet en mus ie alles achter op de bok staond doen. De melkvaarders waren meisters in het ummegaon mit de bok. Van steigertie tut steigertie laveerden ze en aoveral laadden of lösten ze dan een paar melkbussen. Die volle bussen waren best zwaor en dat dan op zoen schommelende bok! Hij had er grote bewondring veur.
Het völ hem op dat de zunne noe echt warm worde. ’t Was drokkend warm.


‘Ja, dat krie’j nao zoen onwèersbeuie,’ zei va. ‘Al dat water zit noe in de locht.’ Mit zien rooie zakdoek wiste hij zich het zwiet van ’t gezichte. De bok worde vlak onder de brogge elegd. Noe klumde zien breur op de laadbak baovenop de törven. Dat was best wat gevaorlijk want de törven rolden zo onder oen voeten weg a’j niet oppasten. En dan ku’j een lillike smak maken.
Noe mus dus alle törf vanaf de vrachtwagen naor de bok in. Zien breur gooide ze van de laadbak in de bok en va stapelde ze zo netties meugelijk op. Dat kwaamp precies, zowel het gooien as het stapelen. Ie muzzen gooien zo dichte meugelijk bij de stapelaar maor hem natuurlijk niet raken! En het stapelen mus heel precies want as de bok uut zien èemwicht kwaamp, dan kun’t wezen dat een deel van de lading in’t water gleed. Of nog arger: dat de hele bok umme slöt. En doar kun hij bij hölpen, bij dat stapelen, en daor was-ie best wies mit. Hij stund in de bok en gooide de törven naor va toe, die kun dan blieven stapelen. Hij was een extra schakeltie in de ketting, zei zien breur. Nou, dat vund hij mooi.
Maor toen gunk ’t mis. Hij keek niet goed uut of zien breur gooide wat schieve, in ieder geval: hij kreeg een harde törf op zien vingers. Dat deed èem gloepens zeer! Hij mus op zien taanden bieten umme de traonen bin’n te holn. Maor hij höld zich goed. Zien haand worde blauw maor hij zei niks. Zien breur zag wel wat er gebeurd was.
‘Gaot er dan ok niet onder staon!’röp hij. Maor dat betiekende dat hij ermit zat dat het misgung. Het waren goeie harde törven, had zien va vanmorgen bij de lopende baand tevreden ezegd. Want: hoe harder de törf, hoe langer hij lig in de kachel. Die lösse bolstertörfies bint zo weg in ’t vuur. Nou, dissen waren dus wel hard, dat had hij nou evuuld. Hij mus er èem bij gaon zitten; gelokkig namen de aanderen het er ok èem van veur een slok kolde thee. Kun hij èem bijkomen. Aover ’t ongelokkie worde niet meer espreuken. Dat was goed, gebeurd is gebeurd, niet meer aover zeuren. Zo worde hij opevoed.


Va gung op de wal kieken of de lading wel recht opestapeld was op de bok. De lading kun wel aanderhalve mèter baom de boorden uut komen. Ien van de eerdere jaoren was het een keer mis egaone. Hij kun het zich niet herinneren, maor zien zus had ‘t wel ies verteld. Maor hij mug er niet aover praoten, had ze derbij ezegd, want dat was een heel gevuulig punt. Toen de volle bok al dichte bij huus was, was de lading gaon schoeven of zo. Haoste alle kostbare törven waren in ’t water terechte ekomen en muzzen der mit stokken en visschöpnetten en mit de haand uut ehaald worden. En toen weer opnij edreugd worden natuurlijk. Wat een extra wark en dat allemaole umdat de lading niet recht was op estapeld. Gien wonder dat va een paar keer op de brogge gung staon um te kieken of hij ’t wel goed dee. Tja, gebeurd is gebeurd en er weer aover praoten bracht allent maor ongelok. Gelokkig leek het noe allemaole goed te gaon.


Verder gungen ze weer want de laadbak mus leeg en de bok vol. En dat duurt èem, a’j elke törf in de haand mut hebben, en dat dus in drij paar haanden. Hij was langsamerhaand wel muui van het bukken, pakken, ummedrijen en gooien en weer bukken, pakken, ummedrijen en gooien. As een machienechie. De zunne kwaamp steeds hoger en het was mij toch warm! Het zwiet löp mit druppels aover zien gezichte. Hij veegde ze mit de haand weg, en dan schruk hij van het stof dat er kennelijk op zien gezichte zat. Het zat zölfs diepe in zien neuze, bleek, toen hij mus proesten. Vandaage gaf dat niks, zo kun zien moe temeensen zien dat hij hard mit ewarkt hadde.


Eindelijk was de laadbak leeg en de bok van veur tut achter vol mit de donkere lading. ’t Was een mooi gezichte: al die rijen en stapels donkerbroene blokkies. Va parkeerde de vrachtwagen een entie verder langs de weg; die mus hij an ’t ende van de dag weer terogge brengen. Het touw worde lös emaakt, va douwde achterop de bok mit een vaarboom en zien breur veurop. Hij zölf mug baom op de lading zitten. Langzaam gleed de zwaore bok deur het water. Een paar enten die in de lissen langs de waterkaante zaten, maakten mit veul kabaal dat ze weg kwamen. De punteraars muzzen vake douwen want ze kun’n natuurlijk niet aover de bok lopen. Veur en achter was nog net een beetie ruumte um te staon. Zonder geluud te maken gleed de bok op huus an. Hier en daor zaten kikkers te kwaken, die vunden het wel lekker dat ’t zo warm was. Hij wol wel dat er gien ende kwam an disse kalme tocht. Hij deed èem zien ogen dichte en geneut van de zunne op zien gezichte. Wat was de wereld mooi.


Langs de walkaante was het leven op gang ekomen. Ja wat wo’j ok, ’t was ok midden op de dag intussen. Hier en daor steuk een boer de haand op: ‘Moi!’ ‘Moi,’reupen wij dan in koor terogge. Ze naderden hun huus. Er was bij heur huus gien echte anlegplaatse want melkbussen hadden ze niet. Langzaam löten ze de bok uutdrieven, zien breur sprung op de walkaante en legde de bok vaste mit een touw an een iezeren pinne, die hij mit de hakke in het zaand drokte. Va legde een loopplaanke op de wal en op de bok. De buren kwamen an elöpen umme te kieken. ‘Moi!’
‘Moi!’
‘Nou, daormit koo’j de winter wel deur niet?’
‘Jao, temeensen mit wat zakken eierkaolen derbij.’
‘Jao, maor die ku’j zölf niet halen, hè.’
‘Jammer genog niet nee.’


Moe kwaamp ok anlopen. ‘Jonge jonge, bi’j der al. Nou, mooie törf gleuk wel hè?
‘Jao, mooie harde.’ Va keek naor hem mit een dikke knipoge. Hij lachte een beetie zoer terogge. Zien haand död nog wel wat zeer. Maor hij wol ’t niet weten veur moe, hij zei niks.
Noe mus er ruumte komen op de bok. De eerste rijen tórf gooiden ze op de wal, daor gungen ze in de krulewagen en dan naor de schure achter het woonhuus en daor muzzen ze dan netties op estapeld worden. Dat mug hij doen. ‘Maor wel netties hè! Aanders zakt de hele bulte umme en dan ku’j opnij begunn’n.’
‘’t Is al nao de middag,’zei moe. ‘koomt noe eerst maor wat brood èten. Ik hebbe de koffie klaor.’Zij zaten achter het huus veur de schure op de ruwholten baank die va daor etummerd hadde en moe zat op een keukenstoel. Hij kreeg een bèker kolde melk, koffie lustte hij niet. Zien va en breur aten alweer brood, zie kunn’ èten. Opiens mus hij niezen. Drij keer achter mekare. In zien zakdoek zag hij dat het pikzwart was wat uut zien neuze kwaaamp. ‘Allemaole törfstof,’ zei moe. ‘Snuut oen neuze maor wat vaker; ‘t is niet gezond, al dat stof. Wacht, ik hale wel een schone zakdoek.’


Zien va keek wantrouwend naor de wolkeloze locht. ‘Kom,’ zee-die, ‘wij mut zorgen dat de törf onder dak komp. Veurdat er weer zoen onwèersbuie komp. ’t Wèerbericht hef der veur ewaorschowd.’ Va greep de holten krulewagen en zien breur nam die van de buren, die muggen ze leen’n.
‘En wat mud’ik dan doen?’ vreug hij. ‘Gaodie maor stapelen in de schure. Dat komp ok precies heur. Veuran veier rijen heel mooi stapelen, da’j een mooi stevig muurtie kriegt. Dan kunne wij de aandere törven der zo achter gooien. Dan blieft ze mooi liggen. Gebruukt allent rechte törven, dat stapelt het stevigst.’ Hij gung an de slag in de schure. Naost het kaolenhokke woor straks de eierkaolen weer in estort zulln worden, bouwde hij een keurige mure naor de stiele, halverweg de schure. Hij probeerde de krulewagens bij te holden. Telkens as hij het gepiep van het holten wiel van de krulewagen heurde, wus hij dat er weer een vrachie an kwaamp. En dan mus hij de veurige lading weg ewarkt hebben.
Nao een paar ure was er aordig wat törf verplaatst. Wat hadden ze die brokkies veine noe al vake deur de haanden ehad! Ze muzzen vanaf de bok netties in de krulewagen estapeld worden, aanders was die zo vol en muzzie nog vaker lopen. Dan het tuunpad op, steeds opnij, en as de wagen leeg ekiept was in de schure dan was het zien wark um ze mooi te verwarken in de mure en later ze zover meugelijk naor achter te gooien, tegen de mure van de schure. Op een gegeven moment höld hij het niet meer bij. Hij worde muui! Zien hölp hem een poosie mit stapelen.


Um drei ure höln ze rust veur een koppie thee. ’t Was dorstig weer, mit die warmte. Hij trök zien bloessie en hemd uut, net as zien breur. Hij vuulde zich stoer, zo in de blote pochel. Zien va dreug winter en zomer een hemd mit lange mouwen, noe ok. Wat goed is tegen de kolde is ok goed tegen de warmte, zei hij altied.
Het löp al tegen het ende van de middag toen de bok eindelijk leeg was. Zij veegden het stof van de baodem van de bok, um hem weer keurig schone af te lèveren. Va gung hem terogge brengen en dan gung hij mitiene de vrachtwagen terogge brengen naor ’t Hoogeveine, naor de fabriek. In de schure was een barg törf verrezen, an de veurkaante zien mooie gladde törfmure en derachter de grote bulte. De hele linker helfte van de schure was noe helemaole evuld mit törf. Daor kunn’ze de hele winter mit staoken, samen mit de eierkaolen. As’t temeinsen niet zoen hele strenge winter worde. Moe kwaamp kieken en prees hem umme zien mooie mure. Zólf keek hij der ok mit diepe tevredenheid naor. Daor had hij bij hölpen, zij kunn’hem niet meer missen, hij heurde al een beetie bij de groten.


An ’t ende van de middag was het op zien warmst. Gelokkig dat ze noe klaor waren. ‘En alles mooi dreuge onder dak ekregen,’ merkte moe tevreden op. Moe had ’s middags de wassebalie al buten ezet en evuld mit veule ummers water. Dat water was noe lekker opewarmd deur de zunne. Hij mug er zich in poedelen. Mit zien kop op de harde blikken raand van de teile en de knien opetrökken zat hij mit de ogen dichte te genieten. Van de rust, van het kalmerende lauwe water. Innig tevreden. De törfexpeditie was eslaagd. De winter kun komen. Maor dat duurde gelokkig nog een hele tied.


Hij deed de ogen lös en zag dat in de verte de eerste onwèerskoppen al verschienen. Ie könn ze zien greuien, wit en gries tegen de nog blauwe locht. Èem later kun hij de donder al heel in de verte heuren rommelen.

 

naar boven