Korte verhalen; fictie - Zwarte Kip Hetzelfde verhaal maar dan vertaald in het Zuid-Drents

Hits: 11811

Artikelindex

 

Zwarte Kip

Hetzelfde verhaal maar dan vertaald in het Zuid-Drents, onderdeel van het Nedersaksisch

 

Kort verhaal in de Zuud-Dreinse taol

Zwarte kip

‘Moe, ik gao eem naor de buurn.’
De buurn dat waren niet de meinsen die net naost heur woonden, maar die aan de aandere kaante, een meter of 200 verderop. Sinds al een poossie vund zien moe het goed dat-ie allent dat stuk langs de vaort löp. Maor hij mus dan wel melden dattie weg gunk.
‘Jao, da’s goed. Ie bint noe zo langsamerhaand wel snogger genog daj niet in zeum slootn teglieke loopt.’
Zeum slootn? dacht-hij. Hij kende allent het water veur ’t huus en de kleinere sloot dernaost.
‘Aj maor nie te dichte bij ’t water koomt,’ röp zien moe hum nog achternao.
Ja, ja, aanders pakt de bullebak oe, vulde hij in gedachten an. Maor hij röp terogge: ‘Jahaa.’


De buurn waren twei olde meinsies en die woondn in een nog older huussie. Hoge iekenboom’m dröngn het kleine huussie nog dichter naor de grond, zo leek het wel. Het dak was zo lege, dat zelfs hij der bij kun. Alles an het huus was old en wrak, maor het stönd er toch al jaoren. De dakpann zaaten onder een dikke laoge mos, mooi gruun mos. Allent de veurkaante van het huus was van stien, achteran waren het ruge, zwart getèèrde plaankn. De hond gromde lillik teegn hum maor hij wös dat die goed vaste zat. Toen hij hier verleden jaor kwaamp, samen mit moe, hadden de buurn nog een heel lieve hond, Pluto. Doar kundie alles mit doen, die worde nooit kwaod. Toen kwaamp hij zo vake meugelik met Pluto speulen. Maor disse nije hond, boe, die gunk tekeer aj deran kwaam. Daor wo’j bange van.


Hij zette zien scholder teegn de ruw holten deure op ziet van het huus. Het huus had wel een veurdeure, maor die gebruukten ze nooit, bij humzelf thuus ok niet. De meinsen zèeden die die veurdeure allent gebruukt worde, as der een dooie deur mös. Dus ie muzzen wachten tut aj dood waren um deur de veurdeure te gaon, raar vund ie dat. De deure klemde altied en hij was bange datie een keer te hard zul douwen, dat de deure kapot zul gaon. Toen stund hij op de dèle van het achterhuus. De vloere was van vast angestaampt leem. Dat had ie pas eleerd van zien grote breur, die wös alles. Veule meer dan hij. Maor ja, die was ok older, dus ja, dan mug het ok. Dan muzzie wel alles weten. Leem, ja dat vund jij ok wel ies as ze een diepe koele graafden in het eerappellaand, as der ’s winters niks op ’t laand stund. Rood speulzaand vun-ie dan en soms van dat broene, dat neumden de buurkiender koffiezaand en ja, soms ok wat leem.


De geitn in het hokke links mekkerden teegn hum. Die kenden hum wel, want hij gaf ze altied wat heuj dat baom op het hokke lag. Of de eerappelschellen die hij had mit eneumen. In ’t half duuster gaf hij ze noe ok wat heuj dat op een bultie klaor lag op de dèle. Mitiene scheut er ritselend wat weg bij zien haand. Een moes zeker. Toch gien rotte? Rotten was ie bange veur, die kunn oe ziek maakn, had hij eleerd van zien va. De geitn smikkelden van het heuj en hij greep nog een haantievol, ondanks de moes. Hij dacht altied dat de geitn lachend naor hun keekn, maor hij wus ok wel dat die altied lachten. Nou, zoveule was er niet te lachen, hier in dat stinkende achterhuus. ’s Zomers, ja, dan stundn ze buutn in het gröslaand tussen alle bluiende weideblommen, dat leek hum wel lekker, als geite.


De woonkamer was veul kleiner dan die bij hum thuus. En het rök er altied een beetie vrömd, vund hij. Gien wonder ok, mit die geitn onder ien dak. Hij mös er niet an deinken dat hij mit veier geiten onder hetzelde dak mös slaopen. Mit allent iene deure ertussen. Nou, eigenlijks hier twij deuren, want de olties sleupen in de beddestee in de kamer en daor zaten nog weer twij deurties veur. Het leek hum heel knus umme in zoen hokkie te slaopen, mar zien moe griezelde dervan. ‘Gelokkig dat wij dat niet hoeft,’ zee ze altied.
‘Zo,’ zee de olde vrouwe toen hij de piepende kamerdeure lös douwde. Die deure vund hij machtig interessant, want der zat an de baomkaante een vère an, zodat de deure vanzölf dicht klapte. Die vère maakte altied een leuk geluutie. Zoen deure mit een vère addn ze thuus niet, bedacht hij mit spiet.
‘Zo,’ bin ie daor mien jong? Ie koomt zeker nijjaor winnen hè? Da’s goed,da’s goed. Goat maor zitten. En nog veul heil en zeegn.’ De olde buurman stund meuizaam op uut zien leunstoel en trök een stoel onder de grote spiegel wat dichterbij.


‘Gaot hier mor zitten, jong.’ De bolle zitting van de stoel vèerde prettig, hij kun net mit zien tienen bij de vloere koomn.
‘Ja, nog een gelokkig neij-jaor,’ zee hij, want het was al een paar daagn in het nije jaor.
‘Ja, ja, dat haope wij dan mor weer hè,’ kraakte ‘t olde meinse. Zij dreug as altied een morsige schort mit grote blommen, d’ aj de vlekken niet zo gauw zaagn. Deronder dreug ze zwarte kleern tut op de enkels. Heur grieze haoren zaatn in een knottie op heur achterheufd. Op heur kin zat een grote wratte waor drij haoren op stunden. Daor mussie altied naor kieken, of hij noe wilde of niet. In een sprookiesboek hattie eleezn dat zoen vrouwe altied een hekse was. Maor de buurvrouwe was gien hekse. Zij was juust hiel aordig. Nou waren heksen misschien in ’t begun ok wel aordig maor later in ’t verhaal nie. Heksen waren eng. Maor de olde buurvrouwe vertrouwde hij. Altied assie kwam, kreeg hij wat lekkers. Zien moe vund dat hij daor verwend worde, maor ze zee der verder niks van. De beide olties waren altied heel aordig veur hum.


‘Ie lust zekers wel een paar nij-jaorsrollegies hè?’ Hij knikte, ja die lustte hij wel. Zeker die hij hier kreeg want hier baktn ze de rollegies nog zölf, die waren lekkerder dan die uut zoen deuze uut de winkel van Vos. Hier bakten ze mit een groot zwart wafeliezer baom ’t fornuus. Dat iezer was heel zwaor, hij had wel ies meugen helpen. De nog warme wafel muzzie dan op een glad vettig stokkie rollen en er weer of schoeven assie wat was of ekoeld. As de wafel helemaole dreuge was en hard dan smeuk hij heel lekker knapperig en zuute. Bij hum thuus bakte zien moe knieperties. Dat was wat makkelijker. Die waren ok heel lekker, maor zoen rollegie was toch… joa, wat spannender. De olde vrouwe kwaamp mit een schötteltie mit drij rollegies. Drij! Hij vergat niet umme dankoewel te zeggen zo assie eleerd had.
Jao, jao, ’t is goed,’ zee ’t olde meinse glimlachend.


De buurvrouwe rök wat vrumd, as ze dichte bij oe kwaamp. Bij hum thuus hadden ze sinds kört een echte douche, wel zunder verwarming, maor aj onder de waterstrale staot mit warm water uut de geizer, vuul ie toch gien kolde meer. Maor woor zulln disse meinsen zich dan wassen, bedacht hij noe zomaor. In dat kleine keukentie mit de lege zoldering hiernaost, woor allent een köperen krane uut de mure stak? Tut veur kort much hij op zaterdag in de wasteile, in de winter knus bij de snorrende kachel. Maor buurvrouwe in een wassebalie, dat kun hij zich niet veurstellen. Hij mus in zichzölf lachen bij de gedachte. Dat mus dan wel een hele grote wassebalie wezen dacht hij al fantaserend. Zo groot bestunden die helemaole niet.


De olde buurman wekte hum uut zien gedachtenstroom. Hij spijde een straole tabakssap zo uut de mond in een dreihoekige bak die half onder de taovel stund. Het meeste van het vieze tabakssap kwaamp wel in de bak terechte. De olde man kauwde op proemtabak. Langs zien kin löp nog een klein straoltie sap op zien blauwe trui. Mit zien mouwe veegde hij het geroutineerd weg. De mouwe van de trui had naost blauw allerlei onbestemde kleuren.
Maor de rollegies smaakten goed. De vrouwe stund tevreden lachend mit de haanden in de ziet te kieken hoe hij de rollegies wegwarkte. Dat völ nog niet mit want zij brokkelden altied argens aanders dan aj dachten.


‘En wat wi’j nog meer ebben, mien jonkie?’ vreug d’olde baos. ‘Geef de jong maor een glassie Zwarte Kip’, zee hij teegn zien vrouwe. Die knikte instemmend.
‘Ja, da’s goed. Dat lussie toch wel?’
Hij had wel ies eziene dat zien tante een glassie van die gele pudding kreeg, as zien moe jaorig was. Zwarte Kip neumden ze dat spul want der stund een zwarte kiepe op het papiertie op de vlesse. Mit een lepeltie was zien tante dan een hiele poze bezig um dat glassie leeg te kriegen. Hij dacht dan wel ies: zul ze de gele vanieljepudding ’s zundags nao de bonensoep ok zo traoge naor binnen lepelen?
‘Ik weet nie,’ zei hij naor waorheid, ‘ik heb het nog nooit ehad. Ik weet nie of mien moe dat ehh….’
‘Ach jong, ie gaot toch al naor de grote schoele? Dan maggie best een glassie ebben. ’t Is goed veur oe, zoen glassie advekaot, goed teegn de kolde. Want ’t is wel kold hè?’ Ja dat was zo. Op de vaort veur ’t huus lag veur het eerst vant winter ies. En de modder van het zaandpad ernaost was vannacht in lillike ribbels en hobbels vaste evreurn. Ie verzwikten de voete haoste aje der verkeerd op stapten. Ja, kold was ‘t.


‘Nou dan.’ ’t Olde meinse schommelde naor de kaste en haalde daor een flessie uut dat nog half vol met gele pudding zat. Op ’t etiket zag hij een kiepe. Een zwarte. Zo zwart waren de kiepen van de buren niet, die waren broen. De vrouwe schroefde de doppe deraf. Der zat wat donkergeel verdreugd spul langs de raand van de vlesse. De doppe was er een beetie van vaste gaon zitten. Zij höld met een beetie bee’mde haand de vlesse baom het glassie. Er kwam niks uut.
‘Ach,’ zee ze. ‘Ik pakke wel een theekoppie. Dan kan’k wat bèter schudden.’
‘Kom,’ zei de olde man, laot mij maor èem schudden. Ie mut altied eerst schudden, dat weet ie toch!’ Toen kwaamp het gele spul mit klodderties deruut en het meeste völ wel in het theekoppie. Iene dikke klodder völ op het taofelzeiltie. De vrouwe streek het mit heur rimpelige broene vinger op en likte het van heur vinger.
‘Hier’, zei de vrouwe, ‘hier he’j der een lepeltie bij. Nou, eet er maor lekker van mien jong.’ Hij pakte het koppie van het taofelzeiltie. Het plakte een beetie, het zeiltie kwaamp mit ’t koppie naor baom en löt mit een zucht lös. Het spul smaakte zuute en zachte in zien mond, maor toch ok prikkelend.


‘Dat giet er wel in hè?’ lachte de olde baos. Hij en zien vrouwe zaatn goedkeurend te kieken hoe hij ’t spul binnen lepelde. De katte sprung spinnend op zien schoot. Gelokkig was het koppie haoste leeg. Hij zette het terogge op taofel. Hij krauwelde de poes onder zien hals. Die begunde nog harder te spinnen. Zien gedachten dwaalden af. Thuus hadden ze gien dieren. De aandere buren wel. Knien’n en kiepen. Hij voerde ze graag. Veur de knien’n zöcht hij knieneblader en de kiepen waren gek op miere. Nou dat greuide aoveral volop op hun grote erf. Dieren waren leuk. Hij vund het jammer dat hier de hond altied zo tekeer gunk, aanders hattie die ok wel willen aaien.
‘Ik hebbe der nog wat in edaone heur. Ie vunden het lekker toch?’ Hij zag het koppie op taofel staon, het was weer net zo vol as de eerste keer.
‘Nou, jawel maor ik weet nie, ik ehhh…’ Hij had het vage vermoeden dat zien moe het niet goed vund dat-ie nog een koppie van dat prikkelende spul nam. ‘Mien moe…’ begunde hij.
‘Och, ie bint toch al een grote jonge, ie gaot jao al naor de grote schoele.’
‘Ja, al een poossie. Ik zitte bij juffer Smallenbroek in de klasse.’
‘O, da’s een goeie juffrouw, die is der al hiel lange. D’eerste klasse zeker hè?’
Hij knikte, ja hij vund de juffrouw hiel aordig. Mit de harfst hattie een grote bos daliassen veur heur mit eneum. De hiele veinsterbaank van ’t lokaal had vol estaone mit daliassen. Want hij was tut zien spiet niet de ienige die de juffrouw aordig vund. En die daliassen in de tuun had.


‘Hier, neem dan ok nog een nij-jaorsrollegie, dan valt het er bèter in. Toe maor.’ Hij kwaamp der niet onderuut. Hij begunde weer te lepelen. Raar was dat. Het eerste koppie smeuk bèter dan dit. Maor hij lepelde net zo lange tut het koppie weer leeg was. Hij kun zich toch niet laoten kennen? Toen hij veuraover beug um het koppie op de taofel te zetten, begunde de kamer te dreien. Het leek warempel wel of-ie duuzelig worde. Gelokkig dreide de kamer weer in zien goeie positie terogge.
‘Zo’, zei hij, ‘En nou gao’k naor huus.’ Hij stund op uut de grote leunstoel maor zakte mitiene weer terogge. Zien bien’n deden raar, zij leken wel van elestiek. En zien oogn, het leek wel of hij ze niet goed kun richten. Hij lachte. Waorumme wus hij zölf niet. Zeker umdat de wereld umme hum hen ok raar deed. De spullen in huus stunden niet vaste op de plekke leek het wel. Hij zweefde ertussendeur, leek ‘t wel. Hij mus erumme grinniken.


‘’t Was lekker buurvrouw, daank oe wel. Ik kome morgn de eerappelschellen brengen veur de geiten.’ Mit onzekere stappen bereikte hij de deure. Buuten leek de prikkelende kolde vrieslocht zien gloeiende wangen wat af te koelen. Op het pad langs het water waor een dun laogie ies op lag, mus hij zien oogn goed op het pad proberen te holden. Hij wus niet hoe hij ’t hadde. Het leek wel of zien bien’n argens aans naortoe woll’n dan zien oogn. Hij völ haoste umme toen hij verkeerd op een bevreuren richel stapte. Hij vund het wel grappig. Hij wör der zo vrolik van dat hij begunde te zingen. Een lietie dat juf hun had eleerd. Eerst zung hij zachies, maor allengs harder. Hij heurde zien eigen stemme en dat vund hij eigenlijk wel vrumd. Hij zung aanders nooit zo hardop, thuus. Allent in de karke en op schoele.


Zien moe keek hum veraldereerd an toen hij ’t achterhuus in kwaamp. Daor was’t lekker warm. Het fornuus stund te snorren. De warmte omhulde hun as een warme dèken. Maor de warmte bracht hum mitiene ok van zien stuk, leek het. Buuten in de kolde vuulde hij zich bèter. Hij zeeg neer op een stoel. Opiens was hij hiel muui.
‘Wat is der mit oe? Waor bi’j ewest? Was ie dat die daor zo leup te zingen? Wat is der gebeurd?’
Zoveule vraogen, dacht hij en kreunde, het duuzelde hum. ‘Pudding’, bracht hij uut. ‘Lekkere gèle pudding ehad van olde Jaante. En nij-jaorsrollegies. En de poes. En knien’n en kiepen.’
Zien moe keek hum niet begriepend an. ‘In vredesname, wát hij ehad bij olde Jaante? Púdding?’
‘Nou, gèle pudding. Uut een vlesse. Een zwarte kiepe stund derop.’
‘Pudding, pudding! Hebt ze oe soms advekaot evoerd? ’t Zal toch niet hè. Zij bint toch wel wiezer?’
‘Ja!’ zei hij, bliede umdat hij zien moe geliek kun geven. ‘Ja, a-advekaot. Der stund een mooie zwarte kiepe op het papiertie op de vlesse, moe.’
‘Zie noe wel! Toch! Zwarte Kip advekaot. Veur een jongen van zes jaor! En hoeveule he’j wel ehad dan?’
‘N-nou, een glassie. Of nee, ’t was een theekoppie want de pudding wol niet uut de vlesse in’t glassie. Wel in ’t theekoppie.
‘Een theekoppie vol advekaot!?’ Eerst was zien moe gewoon veraldereerd, maor noe leek ze wel kwaod te worden. Hij kreeg een vermoeden dat dit niet goed of gung lopen.
‘Ennehhh, toen nog ientie. Want dat mus van olde Jaante. ‘
‘Nog ientie, twij dus! Dat mus. Dat mus!’ herhaolde zien moe. ‘Ie bint toch wel goed! Ie bint nog een kiend!’ Zij schudde heur heufd en zei nog ies: ‘Twij koppies advekaot! Hoe koo’j derbij um dat an te nèmen?’


Hij wol dat ze ophöl mit heur vraogen. Hij wol eignlijk ’t liefste gaon liggen. Zien kop was zo vol dat zien oogn der niet meer in leken te passen. Opiens begunde zien mage ok nog vrumd te dreien. Het was hier ok zo warm! Wie staokt der nou de kachel zo hard op, dacht hij.
Hij vuulde dat het niet goed gung. Het leek wel of-ie iniens ziek wör. ‘Moe! Ik mut geleuf ik spijen’, bracht hij uut. Zien mage kwaamp al naor baom. Moe greep in de gauwigheid het ofwasteiltie. Ze drokte het hum in de haanden. Daor kwamen de rollegies en de gèle pudding in een golf naor boam en der uut. Schokkend maakte hij zien mage leeg.

Zien moe keek toe. De haanden in de ziet. Hij vuulde zich ellendig. Maor disse keer leek zien moe gien medelieden te hebben. Niet zo as toen hij een poze geleden de mazelen had. Noe keek zij hum onderzuukend an. Maor in heur oogn dacht hij toch een glimmertie te zien toen ze spottend zei:
‘Zo! Dat is deruut! Dat zal oe wel leern advekaot te èten!’

 

 

naar boven