Korte verhalen; fictie - Kikkerts (in de Dreinse taol)

Hits: 11818

Artikelindex

Kikkerts

Hetzelfde verhaal maar dan in het Zuid-Drents vertaald 


Hij löp aover ’t smalle zaandpad langs ’t water. Um ‘m hen höng de lome warmte van ’n zomerdag. ’t Grös stund hooge, rood pluumde de zoering der baom uut. Spikkels botterblomm pronkten met heur vette gèle glaans. Uut het water naost ‘m kwaamp het oorverdoomde gekwaak van kikkers. Dat zukke kleine biesies zoen opdringerig lewaai können produseren! Hij stönd stille en perbeerde uut te vien waor ze zaten. Kikkers tussen ‘t kikkerrit, ie zagen ze pas as ze beweugen. Ja daor! Ientie mit zien kop opeblaozen tut twij witte balln. Daalik barst-ie nog uut mekaar, dacht-ie vol haope. Toen-ie bèter keek zag-ie der meer. Der zaten der wel tiene. Egypte, de Nijl. Uutslovers, rotbiesten, dacht-ie zomaor. Hij had ’t sinds kort nie meer zo op kikkers.


Gisteraomd had zien moe na de greune bonen mit eerappels en karnemelkse pap veur elezen aover Mozes en Aäron. Saam tegen de farao.
“Ga tot Farao en zeg tot hem: zó zegt de Here. Laat mijn volk gaan, om Mij te dienen; indien gij weigert het te laten gaan, zal Ik uw hele gebied met kikvorsen teisteren. De Nijl zal wemelen van kikvorsen, zij zullen komen opzetten en in uw huis en slaapkamer binnendringen, ja op uw bed, in uw bakovens en baktroggen.”
‘Wat bint dat, ‘kikvorsen’? Bint dat kikkers?’ hattie zien moe evraogd. Hij pruufde het woord op zien tonge. Raar, moar kikkers vuulde al wat minder dreigend as kikvorsen.
‘Ja’, zee zien moe. ‘Dat bint kikkers.’
‘Net as die gruune kikkers bij oons in de sloot? En die zaten dan aoveral, ok in’t bedde bij de meinsen?’
‘Ja’, bevestigde zien moe zunder blikk’n of blozen, want die had nooit ienige twiefel aover wat er in de Biebel stund. Zij zag zeker de gruwel in zien oog’n en daorumme zee ze derbij: ‘Maor dat was in Egypte heur. Hier blieft de kikkers in de sloot.’ Ze was eem stille. ‘En wij bint de farao niet jao’, zee ze derbij mit gevuul veur verholdingen.


Baktrogg’n, wat dat dan ok waren, die hadden ze niet bij hem tuus. Maor bedd’n wel. Hij zag ‘t al veur zich. Sliemerige kikkers, aover en deur mekaar kroelend net daor waor hij altied zien hollegie under de deek’ns maakte. Dat hollegie waor hij zich altied veilig vuulde as moe nog eem bij ‘m kwaamp en zij saam het gebettie opzeden. ‘Ik ga slapen ik ben moe.’ Ja, as moe dat zeg dan klöpt ‘t, dacht-ie dan altied. Moe, hij? Nee, muuj, wassie wel ies, bij veurbeeld assie de hiele dag espeuld en in zien tuuntie ewarkt had. Kikkers daor in zien hollegie? Hij griezelde dervan en schudde eem mit zien kop van intense afkeer. Zien moe streek um deur ’t haor en zee: ‘Gaot nog mar eem buuten speulen. Ast donker wordt, koo’j wel naor binnen hè?’


’s Aoms hattie mit de jongn van de buren verstoppertie espeuld. In de zomervakaansie mögie hiel lange op bliem. Daor heuld-ie zo van: die lange zomerdagen waor gien ende an kwaamp, zo leek ‘t wel. En dan in de lange schemertied nog verstoppertie speuln. Int leste zag-ie aoste niks meer, laot staon da’j oen buurmaachie of buurjong zullen vienen. Ja, verstoppertie lag ‘um wel. Maor ’t liefste “was” ie hem dan niet want aj hem “was”, dan muzzie zuuken, opsporen. En teglieke ok nog oppassen dat ’n aander niet achter oen rogge “Verlös” reup bij de buut. Nee, hij verbörg zich liever. Achter de schuren en tussen de boompies waren schuulplekkies genog. En vanaomd “was” zien buurmaachie hem. Dat hadden ze zo beslist met ie wie waai weg.


Langs de slootkaante was ’n briede strooke grös waor de wasliende van moe altied stund, en daor stund ok de rabarber, zo an de raand van de tuun. In de zomer waren dat geweldige plaanten mit blader woar aj wel onder könn’n schuulen veur de regen, zo groot. Hij gunk plat op zien buuk achter die rij plaanten liggen. Het grös kriebelde tegen zien blote bienen en in zien neuze dröng een starke opdringerige geur. Hondsdraf. Die name had-ie pas eleerd van zien grote breur. Die wus zokke dingen. Hij vund ’t maor een rare name. Mar ja, plaanten hadden vaker zokke rare namen. Die boom doar an de slootkaante mit die macht an oranje bessies deran,die neumden ze “ap sap siep”. Hij vund’t het wel grappig, maor het slöt nargens op. Nou, die grote rabarberblaaden zöllen ‘m wel een poosie verbargen veur zien buurmaachie. Ze röp in de varte zo maor in ’t wilde weg: ‘ik zie oe wel heur’, maor daor trapte hij niet in.


Ee’m later reup ze: “Anplak Jan”. Jan was de snöggerste niet bij verstoppertie. Bij aandere dingen ok niet, maor daor gung het nou niet aover. Die dacht, leek’t wel, dat as hij de zuuker niet zag, dat die um ok niet zöl zien as-ie achter een dun morell’nboompie stund. Nou mös Jan zuuken. Eerst tellen tut honderd, moar daor smokkelden ze altied mit. Dat deed iederiene, dat heurde zo. Van iene tu tiene en dan twintug, dartug en zo vört. Tut twintig tellen, want dat deej dan natuurlijk eigenlijks, was ok zat. Buurmachie kwam zien kaante op. Zij mös zich gauw verbarg’n want Jan was haoste bij de honderd. Zij zag mij ligg’n en kwaamp der gauw bij ligg’n. De rij rabarberplaant’n was lange en hoge genog.
Hij drökte zich nog wat platter achter het grote blad. Hij slöt ee’m de ogen umme te genieten van ’t moment. De nog hangende zomerwarmte, mit al die intense geuren umme ‘um hen. Argens hoge in de locht ’t geruststellende egale geluud van een vliegmachien. De cumplete veiligheid die hij ervoer in zien kleine wereld. Zien buurmaachie kreeg ’t in de kop um op dat moment an zien kuut’n te gaon kriebeln met een gröshalm. Zij giechelde toen hij zien bien plöts vertrök. Hij slöt naor de gröshalm en zei zachies: ‘Hol op! Daaluk dan heurt Jan oons nog!’ Dan lagen ze weer stille.


Opiens heurde hij wat. Kwaamp Jan der an? Hij richtte zich half op mit zien kop uut het hoge grös en… keek recht in de waterige oogies van een grote dikke kikkert. In zien beleving was het de grootste kikkert die hij ooit ezien hadde. ’t Biest zat nog gien halve mèter van úm of. Hij zag de sliemerige kèèl op en neer zwoegen. ’t Biest trök traage een poot bie. ’t Leek wel of-ie op ‘um an kwaamp. Wat een monster, dacht-ie. Die briede bek, die lillike lange, kale poot’n, bah! Alles eran vund hij verachtelijk maar tegelieke ok griezelig, héél griezelig.


Mit een gil sprunk-ie aoverende. Hij dacht niet an zien buurmaachie. Zij schrök net zo hard van úm as hij van die dikke kikkert. Hij rilde over zien hiele lief. Hij dacht ok niet an Jan, Die röp triomfantelijk: ‘Nou bi’j derbij mienjonge, ik ep oe eziene! Daor bij de sloot.’ Maor hij heurde et niet iens. Het bloed löp uit zien heufd naor zien bienen. Hij mus eem gaon zitten. Zunder een weurd teeng zien buurmaachie of teeng Jan gung hij in huus. ‘Koom-ie nou al binn’n?’ vreug zien moe. ‘Of bi’j niet lekker? Ie ziet hielemaole bliek.’ Hij ontweek een eerlijk antwoord. Hij kun toch nie zeggen dat-ie bange was voor ’n kikkert? Hij mompelde wat aover ‘gien zin meer’.


En noe zat die kikkert daor in dat kroos opeblaozen te doen. Rotbiest. Zult dezelde wezen? Hij blös zien witte wangen op en dan begunde hij te kwaken, man man wat een lawaai! En dan al die aandere biesten die mit traoge bewegings deur ’t kikkerrit zwömden. Die deden mit in het kikkerkoor. Deur de warmte waren ze tierig. Het waren der veule. Veul te veule. Hij keek um zich hen, zöcht naor een stok of zo. Een entie terogge ‘attie verleên weke een stok neer elegd. Mit de stok in d’aand löp hij naor de plekke waor de kikkerts zaten.


Hij pakte de stok an’t ende beet en höld’em baom ut water. As Mozes en Aäron èn alle magiërs van Egypte de kikvorsen te veurschien könden roep’n, dan kön hij op die maniere de kikkerts misschien wel laot’n verdwien’n. Mit zien stok. Het kwaamp an op ’t gebaar. Hij zweide mit de stok maor der gebeurde niks. Wel höld het harde gekwaak op. Kiek, das was al iets. Nou kön hij temeense zien eig’n aodemhaling weer heur’n.
Veurzichtig deed-ie een klein stappie veuruut. Hij vuulde mit zien voete waor de waterkaante zachte wör. Hij dacht an zien moe die de kiender altied waorschowde veur de bullebak. Die zat in’t water. In de sloot en in de vaort. Die bullebak kwaamp oe griepm a’j te dichte bij ’t water kwaam. Maor dat was toen hij nog klein was en al wat um huus begunde te scharrelen. Hij wus noe wel bèter. Die bullebak bestund helemaole niet! Dat ‘add’n de grote meinsen verzön’n umme de kiender van ’t water weg te holl’’n. Allemaole flauwekul, zul zien va zeggen. Hier kun hij nog staon, maor hij mus wel opass’n aanders kukkelde hij ’t water in. Stel oe veur: bij die kikkerts in het water.Weer zweide hij mit de stok. De kikkerts schrökkn van zien schaduw en deukn onder ’t kroos. Een gevuul van oplochting doalde aover ‘um. Zij waren weg. Hij mus snel achteruut stappn umme zien eêmwicht te bewaarn. Hij keek nog ies achterumme, trots op het resultaot van zien toverkuunsten.


Neuriënd löp hij verder. Eêm een praotie maak’n mit de olde buurman. Die zat as gewoonlijk op het krakkemikkige baankie an de kaante van ’t olde huussie. Ie kön’n zo bij de dakgeute en op de dakpann’n gröiden altied mooie plaanties. Uur’n kön hij hier zitt’n. Kieken hoe ’t lèv’m an um vurbij trök. Heur gesprekkn waren kort en gungn eigenlijks nargens aover.


‘Hoe ist op schoele mien jong?’ Dat vrög buurman altied.
‘Goed buurman.’
‘Doe’j goed oen beste? Ie zit noe zeker bij juffer Daleman hè? Nou, da’s wel een goeie.’
‘Ja buurman. Da’s een goeie juffrouw. Ie leert er veule bij, zeg mien moe.’
Op ien of aandere maniere vuulde hij zich rustig bij d’olde man. Zij kön’n ook gerust een poze zitten zonder woorden.
Nao een poosie zè hij dan: ‘Nou, dan gao’k maor ies weer.’
Buurman knikte. ‘Doet de groet’n an oen olders.’


Altied hetzelde vertrouwde ritueel. Ok dat heurde bij de veiligheid van zien wereltie. Trogge lopend langs ’t water wol hij eigenlijks niet kiek’n of zien wonder mit de stok nog warkte. Bange dat de kikkerts toch weer opedök’n waar’n. Dat ze zich klaor maakten um an laand te koom. In optocht naor zien bedde. Maor natuurlijk kun hij t’niet laot’n toch te kieken. Wat-ie zag was allent iendekroos. Gien beweging te zien. Ok gien stapels dooie kikkerts, zoas in de Biebel. Maor ie könn’n niet alles hebb’n. Dit was al genog wonder. Een last völ van ‘um of. Vanaomd kön hij veilig in zien hollegien onder de deekns kroepen. As moe nao een leste aai aover zie kop weg was, gunk hij droom. Het hollegien onder de deekns wör een schip, een vliegtuug. Aoveral kön hij naortoe. En nargens waren der kikkerts.


Lammert, vertaling december 2020

 

naar boven