Vietnam 1: Reisverslag en fotoreportage - Dinsdag 8 april Saigon / Cu Chi tunnels en Cao Dai tempel, kijken en kopen bij slachtoffers van agent orange

Hits: 40857

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Dinsdag 8 april  Saigon / Cu Chi tunnels en Cao Dai tempel, kijken en kopen bij slachtoffers van agent orange

We staan om kwart voor zes op en na weer een lekker ontbijt zitten we om stipt zeven uur in de bus. Vandaag staan de tunnels van Cu Chi op het programma en de grote tempel van de Cao Dai. Het spitsuur is zeldzaam druk, vooral de stad in. Wij willen er uit dus op onze baan is het iets minder druk. Rijen en rijen dik rijden de motors en scooters. 

Tunnelsysteem, bommentapijten en ontbladeringsmiddelen

Info van Kris: De tunnels van Cu Chi vormden ooit een 265 km lang ondergronds netwerk waarvan het  graafwerk gestart is in de jaren ’40 uit protest tegen het Franse regime.  Vanaf de jaren ’60 werden de herstellingen en uitbreidingen aangevat. De Viet Cong kon zelfs verrassingsaanvallen uitvoeren tot in Saigon. Een deel van de tunnels lag onder een grote Amerikaanse basis! Omdat de Amerikanen geen vat kregen op het ingenieuze tunnelsysteem schakelden ze over op de bommentapijten en ontbladeringsmiddelen. In het boek ‘The Tunnels of Cu Chi’ (Tom Klangold & John Pennycate) wordt vermeld dat de 420 km2 van Cu Chi de meest gebombardeerde, vergaste en vernietigde plek ooit was in eender welke oorlog. Het is dus met recht historische grond. Dit was het brandpunt van die oorlog waar je in de jaren zestig elke dag van hoorde. Onderweg passeren we My Lai, de plaats waar de legendarische foto is gemaakt van het naakte meisje dat wegrent voor de brandende napalm. De foto die de westerse publieke opinie ten aanzien van de Vietnamoorlog vergaand beïnvloedde. 

Het is nog een hele rit. Ter plaatse  is alles ingericht om massa’s toeristen op te vangen en rond te leiden en ze een beeld te geven van de heroïsche strijd van de eenvoudige Vietnamees  tegen de machtige imperialisten. Riet en E. blijven achter omdat ons valselijk wordt voorgespiegeld door de inlandse gids (Kris is er niet bij vandaag) dat het niet te doen is als je de tunnel niet in wilt. Dat blijkt later een groot misverstand te zijn, want het kruipen door de tunnel kun je simpel omzeilen. Maar goed, wij krijgen eerst een film te zien. In zwart wit, van een abominabele kwaliteit ( dat kon toch echt in de jaren zestig wel beter zou je zeggen). En een en al propaganda. Elke inwoner van Cu Chi vocht mee, als je het zo hoort. Daarna mogen we met een gids mee het terrein op. Er is een stukje echte tunnel waar je doorheen mag kruipen. Dat stukje is al wat ‘opgerekt’ voor de westerse toerist die flink wat forser is gebouwd dan de gemiddelde Vietnamees. Ik krijg het er Spaans benauwd in en ben dolblij dat ik er hijgend en bijna hyperventilerend na twintig meter uit kan. En dan neem ik dank zij een schreeuw van Hans in het halfduister nog net de goede ‘afslag’. Niemand opteert voor de 40 of 60 meter. Je had dat stukje dus achteraf ook gewoon bovengronds kunnen afleggen dus E. en Riet hadden best mee gekund. Alle andere zaken zijn bovengronds en vaak nagebouwd als scènes met poppen.    

Rookloze kachel     

Natuurlijk maakt iedereen een foto van de Vietnamese militair die ons voordoet hoe ze destijds door een luikje de tunnel in gingen en het luikje onzichtbaar boven zich sloten. Deze foto zie je in elke folder en reisgids. Interessant is de nagebouwde smokeless stove, de keukenkachel die ‘geen’ rook verspreidde. Via een ingenieus systeem van gangen en filters kwam de rook heel ergens boven de grond en alleen ’s nachts als er toch  al wat nevel hing. Indruk maken ook wel de booby traps, zonder uitzondering vallen met puntige pennen die door je been/ arm/ lichaam gingen als je erin liep of viel. We zien een hut met een natuurlijke dakbedekking van een bladerensoort die niet wil branden! We eten een stukje cassave en drinken muntthee omdat dat erbij hoort. We zien hoe sandalen gemaakt werden/ worden van autobanden. Als je je voorstelt dat hier keukens, slaapverblijven, verpleegafdelingen enz. onder de grond waren in een tunnelstelsel van vier verdiepingen onder elkaar dan krijg je wel respect voor de taaie verzetskracht van dit volk. En dat alles onder de ogen van de Amerikaanse soldaten, letterlijk onder hun basis… 

Daarna gaan we naar de Cao Dai tempel in Tay Ninh. We zijn er mooi op tijd d.w.z. ruim voor 12 uur. Er zijn 4 diensten per dag, om de zes uur. Voor de dienst mag je rondlopen in de tempel en alles wat je wilt fotograferen. Even voor twaalven wordt de begane grond ontruimd en om twaalf uur begint de ‘dienst’. Toeschouwers, en die zijn er heel veel!, kunnen boven op de galerijen langs de hele lengte van de tempel alles volgen. Er speelt een orkestje op de achterste galerij, er is een vrouwenkoortje en beneden nemen de leden hun plaatsen in. Het gaat allemaal bijna als een traag ballet: ieder weet kennelijk zijn of haar plaats en iedereen loopt keurig in de rij in de maat en gaat tegelijkertijd zitten. Het heeft iets van een show voor mijn beleving. 

Alziend oog

Het alziend oog kijkt niets ziend op ons neer. Of het al goud is wat er blinkt, heb ik niet gevraagd. (Wel werd mij duidelijk dat de sekte vrij vermogend moet zijn, gezien de grootte van het perceel. Ze hebben ook eigen scholen. )Na elkaar komen de leden binnen en ieder gaat zitten op zijn eigen plaats. Het is net een traag ballet. Tijdens de dienst gebeurt er niet veel. Sommigen zingen mee met het koor. Verder zitten ze maar. In de drie kwartier dat ik de dienst gevolgd heb, heb ik niets ontdekt van een preek of een voorganger of van offers brengen of iets dergelijks. Opmerkelijk vond ik dat het heel gewoon gevonden werd dat je overal fotografeerde. Ook de mensen vonden het prima als je ze kiekte. Ze zijn heel voorkomend. Zo staat  er bij het begin van de trap een vriendelijke mevrouw om je te waarschuwen je niet te verstappen.  

Kris geeft de volgende informatie over Cao Dai: ‘In de jaren ’50 bereikte de Cao Dai sekte het hoogtepunt van haar macht, na het ontstaan in de jaren ’30. Het is een mengeling van boeddhisme, daoisme, confucianisme, Christendom en nationalisme.  Naast Vietnamese volkshelden werden ook bvb. Sun Yatsen, de Chinese nationalistische keizer en Victor Hugo vereerd.  De tempel is gebouwd tussen ’33 en ’55, het ‘Heilige Zien’ verwijst naar het Alziende Oog.  De Muurschildering in het portaal verbeeldt de ondertekening van het Derde Verbond tussen God en Mens, door Sun Yatsen, Nguyen Binh Kiem (Vnese dichter) en Victor Hugo.  De tempel is gebouwd in 9 niveaus, de 9 stappen naar de hemel. De kleuren geel, blauw en rood staan voor de drie takken van de sekte.  De boeddhisten zijn in het geel gekleed, daoisten in blauw en de ouderen in het wit.’  

Kleurrijk spektakel

We maken heel veel foto’s. Het is ook zo’n kleurrijk spektakel. 

Als Riet en ik naar buiten komen als we het gevoel hebben dat we alles gezien hebben, staan de meesten van de groep al op ons te wachten. Ze hebben wijselijk de schaduw opgezocht. Het is een heel hete dag. We eten in de buurt in een restaurant dat met de bus niet is te bereiken, zo’n slechte weg is het. Maar het is een modern ruim restaurant en het eten is er heerlijk. 

Op de terugweg wordt het mij even te veel en doe ik even een tukje. Riet maakt er een foto van. We bezoeken nog een werkplaats die de overheid hier in stand houdt voor slachtoffers van de Amerikaanse oorlog, van de ontbladeringsmiddelen, met name. Er schijnen nog steeds mismaakte kinderen door geboren te worden. Volgens Kris zorgt de overheid goed voor deze mensen.  In de werkplaats maken ze kunstwerken met lakwerk op heel kleine stukjes eierschalen die zo naast elkaar geplakt worden dat ze mooie voorstellingen vormen. Hetzelfde doen ze met parelmoer. Het is uiterst precisiewerk en heel arbeidsintensief. We kopen hier onze souvenirs voor de familie Haar, voor Marije en Michel en voor onszelf wat leuke dingetjes. Gelukkig kan ik betalen met de Visacard. We komen in de spits te zitten in Saigon en daardoor zijn we pas tegen zes uur bij het hotel. We doen even een tuk en moeten dan tegen acht uur weer de straat op om te eten. De jongen bij het eettentje bij de markt herkent ons en als we weggaan vraagt hij heel beleefd of we morgen weer komen. Nee, want we moeten verder. We eten en drinken voor 5 euro: gefrituurde inktvis, gebakken springrolls, gebakken rijst met varkensvlees (nasi) 2 Tiger beer, mineraalwater en 2 grote glazen vers geperst ananassap. Heerlijk. We zorgen een beetje op tijd op bed te komen want ’t is morgen heel vroeg dag. 



 

 

 zo moet je dus een tunnel in

          
Links een vermomde luchtinlaat voor de tunnels en rechts demonstratie van door de Vietcong gebruikte boobytraps: niet fijn

 in de tunnel de 'smokeless stove'

 boom met jackfruitvruchten op het terrein


 

Cao Dai tempel van Tay Ninh

  

 bijna psychedelische orgie van kleuren

 't alziend oog 

 we maken een dienst mee

op het voor toeristen bestemde balkon

 koortje

 en orkest op de galerij

 


 

werkplaats voor slachtoffers van agent orange

  

meisje zaagt een parelmoerschelp in model; ze maken mooie dingen, lakwerk en inlegwerk maar iets als dit rechts is niet te betalen... voor ons althans

 

 

 

 

naar boven